Nog nooit stroomde er zo weinig water door de IJssel: 'Ligt er lusteloos bij'
De IJssel voert op dit moment historisch weinig water af. Bij Westervoort, waar de IJssel begint, stroomt 101 kubieke meter water per seconde de rivier in. Volgens IJsselkenner Wim Eikelboom is dat minder dan de helft van wat gebruikelijk is.
"Zolang wij meten, hebben we nog niet zo weinig water door de IJssel gezien", zegt Eikelboom. Normaal krijgt de IJssel bij Westervoort volgens hem zo'n 200 tot 250 kubieke meter water per seconde.
De lage aanvoer hangt samen met de uitzonderlijk lage stand van de Rijn. De IJssel is voor zijn watertoevoer grotendeels afhankelijk van regen die in Duitsland en Zwitserland valt. Er is volgens Eikelboom flink wat neerslag nodig om de situatie te laten herstellen. "Andere experts zeggen dat de rivier voorlopig nog wel laag blijft. De kans bestaat dat hij nog wel een paar weken zo blijft. Ook als er de komende tijd neerslag zou komen."
Stroming is eruit
Dat er zo weinig water door de rivier stroomt, merkt Eikelboom letterlijk als hij de IJssel in gaat. Hij zwemt al jaren op een vaste plek tussen de kribben. Deze week voelde hij daar nauwelijks nog stroming.
Je ziet dat de IJssel er een beetje lusteloos bij ligt.
"Ik dacht: hé, de stroming is eruit. Je ziet dat de IJssel er een beetje lusteloos bij ligt. Het stroomt amper", zegt Eikelboom. "Terwijl een gezonde rivier natuurlijk stroomt."
Scheepvaart
De lage waterstand heeft inmiddels gevolgen voor de scheepvaart. Vooral het bovenstroomse deel van de IJssel rondom Deventer is ondiep. "De IJssel is daar heel smal. Voor de scheepvaart begint het gewoon heel lastig te worden." Schepen moeten behoedzaam varen en kunnen elkaar op sommige plekken moeilijk passeren. Eikelboom ziet dat binnenvaartschepen daarom waar mogelijk voor een andere route kiezen.
Ook het oppompen van IJsselwater naar het achterland wordt moeilijker. Op verschillende plekken liggen inlaatpunten en gemalen inmiddels te hoog om nog voldoende water uit de rivier te halen. Dat water is onder meer nodig om sloten en andere watergangen op peil te houden.
Stadsgracht Zwolle
Volgens Eikelboom reikt de invloed van de lage IJssel daardoor veel verder dan alleen de rivier. "Met die droogte zie je dat de IJssel een hele grote rol speelt in een heel groot watersysteem. Bij wijze van spreken: het peil van de stadsgracht van Zwolle wordt bepaald door de IJssel."
Hoe lager de IJssel staat, hoe minder water naar het achterland kan worden gebracht. "Op een gegeven moment knijpt dat overal", aldus Eikelboom.
Geen snelle omslag
Voorlopig verwacht Eikelboom geen snelle omslag. Daarvoor moet stroomopwaarts in het stroomgebied van de Rijn langdurig en op grote schaal regen vallen.
