Ab (89) is overdag bloemist, in zijn vrije tijd 'professor' met een missie

Zonder twijfel is hij een van de bekendste inwoners van Dalfsen: Ab Goutbeek, medeoprichter en jarenlang voorzitter van de lokale Historische Kring. Een man met een missie: hij wil niet alleen het naadje van de kous weten over alles wat groeit en bloeit, maar ook het liefst zoveel mogelijk anderen hier enthousiast voor maken.

Dat doet hij op zo'n aanstekelijke en energieke manier dat zijn lezingen razend populair zijn.

De kiem voor zijn passie voor de wetenschap wordt gelegd op de basisschool in de buurtschap Emmen. De school staat op steenworp afstand van zijn geboortehuis aan de Poppenallee. De kleine Ab hangt aan de lippen van meester Wynia, iemand die prachtige verhalen kan vertellen.

Maar een studie zit er in die dagen simpelweg niet in. Als Abs vader na zijn ontslag als tuinman voor zichzelf aan de slag gaat als kweker en handelaar, moet Ab volop meewerken. Op zijn fietsje brengt hij bestelde spullen naar klanten. Van bloemen en planten tot sigaren en pepermunt. Tijdens zijn fietstochten vergaapt hij zich aan het landschap en vraagt hij zich af hoe dat is ontstaan.

Ab wil er meer over weten. Hij trekt de natuur in en verzamelt bijzondere vondsten. Hij slaat aan het lezen en is trots op zijn eerste eigen bibliotheekje: tien boeken, de titels keurig in een lijstje gerangschikt. Hij heeft het niet van een vreemde. Hij steekt namelijk veel op van zijn eigen vader.

Ab begint later een eigen kwekerij in Dalfsen, naar eigen zeggen op heel slechte grond. Hij leert Tiny Kennen, dochter van een Groningse boer die in Rechteren is neergestreken. De twee ontmoeten elkaar tijdens een busreis naar Den Haag van de jongelingsvereniging die aan de protestantse kerk is verbonden.

Aan de Ruitenborghstraat hebben ze een bloemenwinkel en plantenkwekerij. Daar worden dochters Fenneke en Heleen en zoon Erwin geboren.

Overdag verdient hij de kost als bloemist, maar in zijn vrije tijd is Ab 'professor', zoals hij in het dorp bekendstaat. In de avonden, de weekenden en tussen het werk door verdiept hij zich in alles wat groeit en bloeit en de sporen die mensen, dieren, gewassen en stenen in de bodem achterlaten.

Zestig jaar lang verzamelt hij - gewapend met een netje - zowel dag- als nachtvlinders. Hij prepareert en beschrijft ze en slaat ze op in speciale kasten. Hij is hierbij geïnspireerd door meester Wynia, de leerkracht van de lagere school. De meer dan 20.000 exemplaren schenkt Ab later aan Naturalis, het nationaal museum voor natuurhistorie in Leiden.

In 1988 richt Ab samen met broer Johan en Henk Snel de Historische Kring Dalfsen op. Hij is jarenlang voorzitter en schrijft talloze artikelen voor het blad Rondom Dalfsen. Het zijn er zoveel dat het een peulenschil is om ze te bundelen tot een boek. Ondertussen speurt Ab onophoudelijk naar nieuwe boeken. Zijn eigen bibliotheek thuis neemt gaandeweg ongekende proporties aan.

Ab deelt zijn kennis graag. Hij krijgt uitnodigingen uit heel Oost-Nederland en neemt dan een projector en groot scherm mee. Zijn verhalen illustreert hij met duizenden zelfgemaakte dia's.

Volgens Jan Sibelt, de huidige voorzitter van de Historische Kring, hebben zijn lezingen het niveau van een professor. In een in memoriam over Ab op DalfsenNet.nl schrijft hij: "De kaartjes voor de jaarlijkse historische avonden vlogen binnen een dag de deur uit als Ab die avond verzorgde. Ongeacht het onderwerp."

Abs werk krijgt erkenning. In 2002 wordt hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Een jaar later krijgt hij de Erepenning van de gemeente Dalfsen. In 2019 ontvangt hij de Zilveren Anjer, in het paleis op de Dam uit handen van prinses Beatrix.

Maar het is hoogleraar Theo Spek van de Rijksuniversiteit Groningen die hem misschien wel het mooiste predicaat geeft. Hij noemt Ab een Uomo universale, een universele mens: de 'Leonardo da Vinci van het Vechtdal'. Heel grote woorden, die veel zeggen over de veelzijdigheid van de Dalfser selfmade professor. En vooral ook over het aanzien dat hij in wetenschappelijke kringen wist te vergaren.

Ab doet alles met evenveel enthousiasme. Hij is er voor Tiny, met wie hij zeventig jaar samen is, en voor zijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Ook onderhoudt hij zijn grote tuin en beantwoordt hij in het weekend vragen uit het hele land. Ab is onvermoeibaar.

Maar de laatste twee jaar laat de gezondheid van de altijd zo vitale Ab hem steeds vaker in de steek. Half juli overlijdt hij in zijn slaap.

'De professor' laat op het gebied van archeologie, geschiedenis en natuur een rijke erfenis na. Zoals in de oorkonde bij de Zilveren Anjer staat beschreven, plukken niet alleen inwoners van Dalfsen, maar ook mensen van ver daarbuiten daar nog altijd de vruchten van.