Waarom ondernemers het verliesgevende Twente Airport willen overnemen
Een groep ondernemers neemt Twente Airport over, het vliegveld bij Enschede dat al jaar in, jaar uit verliest draait. Wat zijn de plannen van de ondernemers en hoe verstandig is het dat de provincie het vliegveld van de hand doet?
“Dit is een belangrijke stap in de goede richting”, reageert Bianca Screever (Demcon) als projectleider namens de groep ondernemers die het vliegveld wil overnemen. Toch gaat de kurk nog niet van de fles.
Ze benadrukt dat Provinciale Staten nog akkoord moeten gaan met het voorstel en dat vervolgens de concessie nog rond moet komen. Pas dan zullen de ondernemers nadrukkelijker naar voren stappen. Screever verwacht dat het zover is in de eerste helft van 2027.
Brood in de luchthaven
De ondernemers zien verschillende redenen om Twente Airport in de benen te houden. Bereikbaarheid van de regio, als banenmotor op en rond het luchthaventerrein, de aantrekkingskracht van de regio (ook voor buitenlandse investeerders), voor de veiligheid en weerbaarheid van Nederland en, zo benadrukken ze, vanwege de toekomst van vliegen.
De ondernemers verwachten dat elektrisch vliegen de toekomst zal zijn, van regionale hub naar hub. "En Twente heeft nu een luchthaven. Als die weg is, is die voor altijd weg", zegt Screever.
Ze wijst ook op het feit dat het vliegveld niet afhankelijk is van grote passagiersstromen. "Andere luchthavens moeten verdienen via de winkeltjes en het parkeren, die zijn afhankelijk van grote operators en de grote passagiersaantallen. Hier hebben we een unieke situatie met een vrij laag kostenpatroon. We zien juist heel veel potentie."
Als de luchthaven weg zou zijn, is die voor altijd weg
'Logische keuze'
Luchtvaarteconoom Erik Pels (Universiteit Amsterdam) snapt de keuze van de provincie om op termijn de handen van Twente Airport af te trekken. "Daar doen ze verstandig aan; het is een luchthaven die al jaren verlies draait", zegt hij.
Pels wijst erop dat verwoede pogingen om de luchthaven weer te heropenen voor vakantievluchten keer op keer mislukten. "Er wordt gezegd: dan komen er vliegtuigen en dat zorgt weer voor veel werk en reuring. Maar er is een minimale, kritische massa aan passagiers nodig om ervoor te zorgen dat luchtvaartmaatschappijen op Twente willen vliegen. Dat is niet het geval en er zijn al genoeg regionale luchthavens in de buurt. Dan heb je in Twente het nakijken."
Geen weg meer terug
Ook Joris Melkert, luchtvaartdeskundige aan de TU Delft, snapt de keuze van de provincie. "Geld is schaars tegenwoordig, dus ik kan me er alles bij voorstellen dat de provincie het mooi vindt geweest", zegt hij.
Er schuilt wel een risico in het feit dat de provincie de luchthaven op termijn helemaal van de hand doet, zegt Melkert. "Als het commercieel misloopt, dan betekent dat er geen weg terug meer is. En dat het dan nooit meer voor vliegtuigen bruikbaar zal zijn."
Het luchthaventerrein wordt dan uiteindelijk bijvoorbeeld een park, zegt Melkert. "Net zoals in Berlijn gebeurde met het oude vliegveld Tempelhof. De vraag is hoe erg dat is; daar zullen sommige mensen ook heel blij mee zijn."
Groot baanonderhoud
Duidelijk is dat naast Demcon (ontwikkelaar van hightech systemen voor industrie) ook investeringsmaatschappij Reggeborgh Groep betrokken is. Struikelblok in de gesprekken met provincie en gemeente was nog wel de grote renovatie van de start- en landingsbaan, die sterk verouderd is. De renovatie kost zo'n 10 miljoen euro; de ondernemers zijn bereid daar een derde van te betalen.
Vanuit de politiek klonk eerder de harde eis dat die investering van ruim tien miljoen euro door de toekomstige exploitanten terugbetaald zou worden, aan de huidige eigenaren provincie en de gemeente Enschede. "Maar dat is niet te doen”, schetst Screever het bezwaar. "De eerste jaren hebben we alle energie nodig om van het jaarlijkse negatieve resultaat naar nul te gaan. Om vervolgens resultaten te draaien."
Ooit een militair vliegveld
Twente Airport was decennialang een militaire luchthaven, maar wordt nu vooral gebruikt voor het langdurig parkeren van toestellen, het ontmantelen van vliegtuigen, zakenvluchten en de vliegclub.
Ook wordt er getest met duurzame vormen van luchtvaart, zoals elektrisch vliegen. Dat blijft ook allemaal mogelijk als straks ondernemers de luchthaven gaan uitbaten.
Miljoeneninvestering
Overijssel wil nu 5,7 miljoen euro uittrekken voor de baanrenovatie en ook Enschede reserveert miljoenen euro's. De ondernemers hoeven dat geld niet terug te betalen, is nu afgesproken. Dat de ondernemers eisen dat eerst de start- en landingsbaan wordt aangepakt is logisch, zegt luchtvaarteconoom Pels. "Je wil ook niet een half kapot overnemen."
De verwachting is tevens dat Twente Airport binnen afzienbare tijd de beschikking gaat krijgen over satellietnavigatie. Nu ontbreekt dat nog, waardoor alleen bij helder weer vliegtuigen kunnen landen. In de toekomst zou het aantal vluchten, binnen de huidige vergunningen, nog behoorlijk kunnen groeien.