Exacte plekken van ondergrondse militaire infrastructuur in Overijssel online vindbaar

Het landelijke dagblad NRC trok vorige week aan de bel, omdat er op het internet gedetailleerde informatie te vinden is over onder andere militaire vliegvelden, munitiedepots en zendmasten.

Uit onderzoek van RTV Oost blijkt ook dat de militaire ondergrondse infrastructuur in Overijssel met enkele zoekslagen tot op de centimeter nauwkeurig te achterhalen is. Vooral de toevoer van kerosine naar Airport Twente springt in het oog. Dit gebeurt via de zogenoemde Defensie Pijpleiding Organisatie (DPO).

Alhoewel de kaarten van Google Maps en Bing het gebied Twente Airport vakkundig blurren, is op de interactieve overheidskaart Atlas Leefomgeving precies te zien waar de kerosine via de defensiepijpleiding de vliegbasis binnenstroomt. Eén sabotageactie zou de brandstoftoevoer in theorie dus al kunnen platleggen.

Het vliegveld in Enschede is in 2007 officieel door Defensie afgestoten als militaire luchthaven. Ondanks dat blijft Twente Airport van "strategisch belang voor de nationale veiligheid en defensie", aldus het provinciebestuur.

Dit is exact vijf maanden geleden nog beaamd door toenmalig staatssecretaris Tuinman van Defensie. "Nederland beschikt momenteel over een beperkt aantal locaties die qua ligging, lucht- en geluidsruimte en infrastructuur geschikt zijn voor militaire luchtoperaties. Twente Airport is er hier één van. Het wegvallen zou een negatieve invloed hebben op de beschikbare ruimte van Defensie."

Op de overheidskaart zijn ook de leidingen die het militair pijpleidingdepot in Markelo binnenkomen en verlaten tot in detail beschreven.

Niet alleen de locaties van de leidingen, ook de specificaties van onderdelen van het militaire kerosinenetwerk zijn met allerlei details beschreven. Zo is de leiding die van Markelo naar Airport Twente loopt 21,9 centimeter dik, waarbij de wanden een dikte van 0,7 centimeter hebben. De leidingen zijn gemaakt van zogeheten API 5L Grade B-staal. Dit alles is met gemak online te vinden.

Een aantal maanden na de Russische inval in Oekraïne diende de minister van Justitie en Veiligheid een wet in om de strafbaarheid van spionageactiviteiten uit te breiden.

In de toelichting van dit wetsvoorstel schreef toenmalig minister Yesilgöz dat ook niet-geheime informatie "kan dienen als voorkennis voor staten om bijvoorbeeld in te kunnen spelen op politieke of maatschappelijke ontwikkelingen. Om kwetsbaarheden in Nederlandse systemen te identificeren."

Deze wet is vorig jaar in de Eerste Kamer aangenomen.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat de kaarten over de kerosinepijpleidingen publiceert, laat aan NRC weten dat het wettelijk verplicht is om de kaarten online te zetten. Die verplichting is begin deze eeuw ingevoerd om burgers meer toegang te geven tot milieu-informatie, vanuit de gedachte dat mensen moeten kunnen weten welke risico’s er in hun leefomgeving spelen.

De reden voor de invoering van deze wet? De vuurwerkramp in Enschede, aldus de krant. "Omwonenden wisten destijds niet dat er in hun wijk een vuurwerkopslag stond. Sindsdien publiceert het ministerie kaarten met ‘risicosituaties’. Dit is essentieel", zo tekent NRC op uit de mond van een woordvoerder van het ministerie.

Ook laat de krant weten dat het ministerie de toegankelijkheid van deze informatie vanwege de huidige dreiging opnieuw samen met Defensie zal bekijken.