Gebroken partijleider Swollwacht: 'Mensen zijn boos en dat snap ik volkomen'

Absurd, een drama en een hel. Zo beschrijft Bruggenkamp afgelopen maandag. Op die dag breken de partij en raadslid Evelina Bijleveld, waardoor Swollwacht van acht naar zeven zetels terugvalt en niet meer de grootste partij is. Het initiatief voor het vormen van een coalitie ligt nu niet meer bij de rechts-conservatieve lokale partij, maar bij PRO (voorheen GroenLinks-PvdA).

Het zet de politieke situatie in Zwolle op z'n kop.

Want waar veel kiezers op het gebied van de zero-emissiezone, de komst van een azc en het parkeerbeleid flinke koerswijzigingen verwachtten dankzij de winst van Swollwacht, is het nu aan PRO om een meerderheid te vinden. PRO en Swollwacht staan op die thema's recht tegenover elkaar.

"Mensen zijn zo ontzettend boos en ik snap het volkomen", reageert een gebroken Bruggenkamp. "We hebben de afgelopen vier jaar keihard gewerkt om het vertrouwen te winnen. Nu kregen we het vertrouwen en dan gebeurt dit. Als kiezer zou ik ook uit m'n vel springen."

"Deze dagen voel ik vooral schaamte, gêne, verdriet; allemaal door wat we de kiezers hiermee aandoen", vertelt ze met gebroken stem. "Ik ben ontzettend emotioneel, dat lijkt me niet meer dan logisch. Met de fractie zien we elkaar veel, we delen hoe verschrikkelijk verdrietig we zelf zijn."

De breuk met Bijleveld kwam intern niet volledig uit de lucht vallen. Al langere tijd leefden er "principiële verschillen van inzicht", zo stelt de partij in een verklaring. Toch ging dat niet over de inhoudelijke koers, benadrukt Bruggenkamp, die niet te diep op de reden van de breuk in wil gaan. "Daar heeft de stad ook niks aan. Het gaat over samenwerken, interne afspraken en het als één fractie optreden. Je moet elkaar vertrouwen."

Het conflict speelde al langer en ook mediation is geprobeerd, maar op het moment dat de kieslijst werd samengesteld, dacht nog niemand na over het scenario van een breuk. "Het tijdstip waarop we concluderen dat we niet met elkaar verder kunnen, is buitengewoon slecht. Maar het kon echt niet anders. Als we dit hadden kunnen voorkomen, hadden we dat gedaan."

Dat Bijleveld zelfstandig doorgaat als raadslid, waar ze als gekozen volksvertegenwoordiger recht op heeft, had Bruggenkamp niet verwacht. "Daar hield ik geen rekening mee, nee. Ik had gehoopt dat ze haar zetel terug aan de partij zou geven."

Maandag bleek dat Bijleveld dat niet doet. Daardoor is Swollwacht niet meer de grootste partij in de Zwolse gemeenteraad. "Ook in aantal stemmen niet meer, daar heb ik naar gekeken", licht de fractievoorzitter toe. Het verschil tussen Swollwacht en PRO was 399 stemmen; Bijleveld kreeg er meer dan dat. "Dan ben je niet meer de grootste en dus niet in de lead bij de onderhandelingen. Zo werkt het nou eenmaal."

Vanavond bespreken de politieke partijen in Zwolle de nieuwe situatie. Grote vraag is: gaan Swollwacht en PRO samen om tafel om te kijken of ze - met andere partijen - een coalitie kunnen vormen? Tot afgelopen maandag weigerde Swollwacht dat gesprek, omdat de partij er geen vertrouwen in had dat de onderlinge verschillen overbrugd zouden kunnen worden.

"We hadden dat gesprek aan moeten gaan, daar heb ik ook sorry voor gezegd", verwijst Bruggenkamp naar een debat van vorige week vrijdag, nog voor de breuk. "Nu is er een kans om die procedure wel goed te doorlopen." De deur staat dus open? "Als we de kans krijgen om in een coalitie onze doelen te bereiken, dan zullen we ons daarop beraden."

Maar, zo voegt ze ook toe, voor zo'n eventueel scenario moet er eerst nog wel heel veel water door de IJssel. En de vraag is of ze het zou kunnen verkopen aan haar kiezers. "We zijn ongelooflijk voorzichtig om nog een teleurstelling op het bordje van onze kiezers te leggen", waarmee ze verwijst naar een eventuele samenwerking met PRO.

Ondertussen raapt de partij zichzelf bij elkaar. Binnen een maand van enorme euforie naar schaamte en verdriet. "We gaan ons uit de naad werken om op te komen voor Zwollenaren die een andere koers willen. We hebben nog steeds zeven zetels, dat is echt veel. We kunnen nog veel bereiken, dat zullen we moeten laten zien. Dat gaat boven alles, ondanks deze shit."

RTV Oost heeft Evelina Bijleveld gevraagd om een inhoudelijke reactie. Zij hoopt daar op een later moment mee te komen. "Het was niet mijn keus om uit Swollwacht te stappen", liet ze eerder weten.