Tientallen volwassenen doen opnieuw eindexamen in Zwolle: 'Ik had een 5 voor Duits'

Op de middelbare school draait het jarenlang om kennis opnemen, onthouden en reproduceren. Al die opgedane kennis wordt op de proef gesteld tijdens de eindexamens.
Maar hoeveel van die stof blijft daarna eigenlijk hangen? Die vraag hoopt Femke Wassenaar vandaag te beantwoorden in een oude gymzaal van de Zwolse scholengemeenschap Van der Capellen.

De Hengelose verdiept zich al jaren in de wetenschap van het leren. Met haar documentaire wil ze laten zien waar de knelpunten in het huidige schoolsysteem liggen, maar vooral hoe dingen anders kunnen.

Op de eerste draaidag maken tientallen volwassenen een examen. "Engels, Nederlands, wiskunde, geschiedenis, biologie; alles komt voorbij", laat Wassenaar weten over het experiment. "De deelnemers zijn tussen de 20 en 70 jaar oud en maken één examenvak op hun oude niveau. Niet hun beste vak, maar ook niet hun slechtste. Drie jongeren surveilleren. Zij delen de examens uit en voeren de druk nog wat op. Daarna begint het."

Susan Exterkate is een van de examenkandidaten. Ze heeft zelf voor de klas gestaan in het basisonderwijs en merkte daar dat het huidige schoolsysteem zijn beperkingen kent. Juist daarom werkt ze graag mee aan de documentaire. Ook als dat betekent dat ze opnieuw eindexamen moet doen.

Voor de gein heeft ze haar oude cijferlijst er even bij gepakt. "Voor Nederlands had ik het hoogste cijfer, voor Duits had ik een 5. Voor dat vak moesten we toen ook een mondeling examen doen, daar heb ik me destijds aardig doorheen gebluft", herinnert ze zich. "Toen het voorbij was, bleef het even stil, waarop mijn leraar Duits zei: 'Ie kunt better plat proat’n as Duuts.'"

Welk examen ze vandaag gaat maken, dat weet Exterkate nog niet. "Ik laat me verrassen en ga er maar gewoon zitten. Meer dan mijn best kan ik niet doen."

Niet iedereen staat er zo ontspannen in als Exterkate. "Veel volwassenen hebben negatieve associaties bij het eindexamen en veel mensen zijn bang om te falen", zegt Wassenaar. "Sommige mensen gaven aan meteen buikpijn te krijgen bij de vraag om nog eens examen te doen. Best bizar voor iets dat zo'n belangrijk en vanzelfsprekend onderdeel is van ons onderwijs."

Later vandaag ontvangen de deelnemers een oorkonde met hun cijfer. De documentaire is een pilot en wordt niet op televisie uitgezonden. "We gebruiken het om omroepen te overtuigen van het concept", aldus Wassenaar. "Mogelijk wordt de pilot wel vertoond op onderwijsbijeenkomsten en zal deze uiteindelijk online te vinden zijn."