Slachtoffers pedoseksuele schoolmeester Bergentheim na jaren alsnog in geestesnood
12 juli 2025, 08:02 • Aangepast 14 juli 2025, 10:17 • 7 minuten leestijd
Een omvangrijke zedenzaak in Bergentheim is jaren na dato weer actueel, nu blijkt dat meerdere slachtoffers nog altijd kampen met posttraumatische klachten. In deze zaak zou een pedoseksuele schoolmeester jarenlang tientallen leerlingen, allen jongetjes, seksueel hebben misbruikt.
Er is destijds aangifte gedaan, maar dat leidde niet tot strafvervolging. De schoolmeester is uit zichzelf uit het onderwijs vertrokken.
In deze affaire - die slechts in besloten kring bekend was en tot nog toe nooit in de openbaarheid is geraakt - hebben zich in totaal 31 mannen gemeld die zeggen dat ze als kind door de schoolmeester seksueel zijn misbruikt. Minstens vijf van hen hebben aangegeven dat de zedenzaak ze nog steeds dusdanig achtervolgt dat ze een beroep hebben moeten doen op professionele hulpverlening.
Los van de 31 mannen die zich meldden, wordt er ernstig rekening mee gehouden dat er nog meer slachtoffers rondlopen die er destijds voor hebben gekozen onbekend te blijven.
Uit onderwijs verdwenen
De betreffende schoolmeester was verbonden aan de Casper Diemerschool, een basisschool die is gelieerd aan de Nederlands Gereformeerde Kerk De Hoeksteen. De kerk is geen partij in deze zedenzaak, toch probeert ze de slachtoffers nu alsnog zo goed mogelijk op te vangen.
Nadat de schoolmeester, die kandidaat-ouderling was bij De Hoeksteen, betrokken raakte bij een kerkelijk conflict liet hij zich uitschrijven en stapte uit het onderwijs.
De kerk doet nu opnieuw de oproep aan slachtoffers om zich alsnog te melden of hulp te zoeken. Vooral omdat blijkt dat de slachtoffertjes van toen juist nu - rond hun vijftigste - alsnog met zichzelf in de knoop raken.
De impact van de zedenzaak is enorm. Kerk De Hoeksteen speelt een prominente rol binnen de lokale gemeenschap van Banthum, zoals het dorp in het dialect wordt genoemd: van de iets meer dan 3.500 inwoners zijn er circa 1.300 lid van de kerk.
Vrolijke tekeningen
De affaire speelde zich af tussen 1973 tot aan zijn vertrek in 1993. Een en ander zou zich hebben afgespeeld tijdens huiswerksessies bij hem thuis, maar de ontucht zou zich ook op school hebben afgespeeld. Onder meer door zijn leerlingen vrolijke tekeningen te laten maken die hij op het raam naast de deur hing, wist hij te voorkomen dat in het klaslokaal kon worden gekeken.
En ook vertelden slachtoffers over de huiswerksessies bij de leerkracht thuis. Onder het mom dat ze privé bijles zouden krijgen, nodigde hij leerlingen uit in zijn woning. Hij speelde dan onder meer pornovideo's af, waarna hij zich aan ze vergreep, zo verklaarden de mannen die later het seksueel misbruik meldden.
Weer actueel
Een aangrijpende familiegebeurtenis in Bergentheim enkele jaren geleden was voor het kerkbestuur aanleiding om een brief te sturen aan de kerkleden met de oproep om bij geestelijke nood vooral niet te blijven rondlopen, maar om eventueel aangifte te doen en om hulp te zoeken. Dat kon bij de kerk voor pastorale hulp, maar er werd vooral verwezen naar professionele hulpverleners; externe hulp, onpartijdig en buiten de kerk om.
Nog steeds klachten
Daarop hebben zich meerdere mannelijke slachtoffers gemeld. Zij hebben tot op de dag van vandaag psychische klachten van het seksueel misbruik in hun jeugd.
Dominee Reinier Kramer was van 2018 tot 2023 verbonden aan De Hoeksteen en was predikant op het moment dat de brieven werden rondgestuurd.
Hij laat weten dat hij met het oog op zijn beroepsgeheim slechts summier kan reageren. "Wat er op die school is gebeurd, heeft zich afgespeeld ver voordat ik hier kwam. Waar u aan refereert zijn al dan niet openbare bronnen, waarin we dit probleem onder de aandacht brengen. Dat gebeurde via de brieven die we hebben verstuurd en tijdens kerkdiensten (die nog altijd op YouTube staan en zo een openbare bron vormen, red.). Daarover kan ik zeggen dat we als kerk vooral zo transparant mogelijk willen zijn en inderdaad die oproep hebben gedaan om bij geestesnood hulp te zoeken."
'Eindelijk serieus genomen'
Dat de kerk actie ondernam, gebeurde volgens dominee Kramer om twee redenen. "Omdat we er als kerk voor mensen in nood willen zijn. In de vorm van pastorale hulp, dat we hen een luisterend oor kunnen bieden en ze het gevoel kunnen geven 'eindelijk wordt mijn verhaal serieus genomen'. Maar ook om herhaling te voorkomen."
Aangifte
De bewuste schoolmeester was twintig jaar lang aan de Casper Diemerschool verbonden. Harry Hindriks was directeur van deze school op het moment dat de zedenzaak bekend werd. De betreffende leerkracht was net een of twee jaar ervoor vertrokken.
De zedenzaak kwam aan het licht nadat een van de slachtoffers aangifte had gedaan. "Het exacte jaartal weet ik niet meer, maar dat was medio jaren negentig. Het vermoedelijke misbruik had echter al jaren ervoor plaatsgevonden. De officier van justitie kwam op basis daarvan tot de conclusie dat de zaak was verjaard."
Hindriks zegt dat hij als schooldirecteur nog wel een brief "als ondersteunend bewijs" naar het Openbaar Ministerie heeft gestuurd. "Maar omdat er verder geen aangiften van andere slachtoffers zijn binnengekomen, is er in strafrechtelijk opzicht verder niets gebeurd."
Zelf vertrokken
De leerkracht was jaren ervoor al vertrokken. "Het precieze weet ik er niet van, maar er heeft binnen de kerk iets gespeeld, wat aanleiding was waarom hij zich heeft laten uitschrijven. Vervolgens is hij ook hier van school vertrokken. Ik heb hem daarna nooit meer gesproken."
De schooldirecteur liet het er niettemin niet bij zitten en heeft melding gemaakt bij de Onderwijsinspectie. "Ik was totaal verbouwereerd dat zoiets jarenlang binnen een school heeft kunnen gebeuren, maar de Onderwijsinspectie heeft de zaak uiteindelijk niet opgepakt."
Kerk formeerde commissie
Emeritus dominee Jan van de Wetering was voorganger ten tijde dat de zedenzaak door de aangifte van een van de slachtoffers aan het licht kwam: "We hebben daarop als kerk een commissie in het leven geroepen en hebben binnen onze kerk de oproep gedaan aan (oud-)scholieren om zich te melden. Uiteindelijk waren dat de 31 oud-leerlingen. Ook heeft de school brieven naar de ouders verstuurd en de mogelijkheid genoemd om aangifte te doen, maar dat is uiteindelijk niet gebeurd."
Duidelijk was dat de ontucht binnen de hechte dorpsgemeenschap z'n sporen had nagelaten. "Sommigen deden er wat luchtig over wat ze was overkomen, maar anderen kampten inderdaad met grote problemen. Die hebben we geadviseerd om professionele hulp te zoeken en suggesties gedaan waar ze die konden krijgen."
Mysterieus telefoontje
De moeder van een misbruikte leerling kreeg circa drie jaar geleden de schrik van haar leven toen ze vanuit het niets door iemand werd gebeld die haar om raad vroeg. "De man vertelde dat hij en zijn vrouw een baby hadden, een drie maanden oud jongetje. De oud-schoolmeester had spontaan aangeboden op deze baby te passen. Maar ze vertrouwden het blijkbaar niet en vroegen mij om advies. Ik schrok me wezenloos en riep: 'Niet doen, niet doen!'"
Het bijzondere: het gezin had de ontucht altijd binnenskamers gehouden. Niemand wist ervan. Vandaar dat het mysterieuze telefoontje insloeg als een bom en de oude zedenzaak ineens weer helemaal oprakelde.
De moeder is vooral verontwaardigd dat de schoolmeester nooit strafrechtelijk is vervolgd: "Ik kan nog altijd niet begrijpen waarom die man nooit voor de rechter hoefde te verschijnen."
Omdat de vermoedelijke strafbare feiten intussen zijn verjaard, is de kans nihil dat dat alsnog gebeurt.
Pastorale taak
Bart Noort is sinds vorig jaar voorganger in Bergentheim. Noort laat weten dat De Hoeksteen slachtoffers of andere oud-leerlingen die zich alsnog melden, de helpende hand wil reiken: "Waarbij ik de mensen de regie in eigen hand laat houden. Ze kunnen eventueel aangifte doen, maar dat is aan hen zelf. Ik wijs ze er bovendien op dat ze een beroep kunnen doen op professionele hulpverlening. Tegelijk laat ik ze uiteraard niet aan hun lot over. Voor mij ligt er een pastorale taak, ik kan een luisterend oor bieden."
Noort legt uit dat de kerk behalve pastores ook vertrouwenspersonen heeft, waar de slachtoffers in deze zedenzaak eventueel terechtkunnen. "Verder hebben we sinds vorig jaar de commissie Veilige Kerk. Die belegt themadiensten zoals eerder dit jaar. En voor dit najaar staat er een informatieavond gepland over seksueel misbruik."
'Niet klagen, maar dragen'
"Weet je, in deze regio geldt toch vaak de mentaliteit van 'niet klagen, maar dragen'. Sommigen weten dat zelfs heel lang vol te houden, maar vaak lopen mensen vroeg of laat toch vast. En als slachtoffers er wat luchtig over doen, dan vind ik het toch mijn pastorale taak om ze voorzichtig in te laten zien hoe ingrijpend het is wat ze is overkomen."
RTV Oost heeft de schoolmeester, inmiddels midden zeventig, op meerderen manieren benaderd, maar nog voordat we duidelijk kunnen maken waarvoor we hem willen spreken, laat hij op voorhand weten niet mee te willen werken.
