Ouders en lokale politiek vechten voor voortbestaan plattelandsschool Jan Barbier: "Het is het kloppend hart van onze gemeenschap"

Chris van Nijen is een van die ouders. Hij richtte samen met andere ouders een werkgroep op om de sluiting van de school aan te vechten. "Het zou voor IKT organisatorisch vast lastig zijn om de school open te houden", is hij nog coulant tegenover het bestuur. "Maar dat is niet het enige aspect. Wij als ouders, leerlingen en de lokale gemeenschap zijn ook belanghebbende. En daar wordt niet naar geluisterd." Volgens ouders en buurtgenoten is de Jan Barbier veel meer dan een school. Ze zien het als het kloppend hart van de gemeenschap.

"Onderwijsstichting IKT wil de school nu op bijna Trumpiaanse wijze sluiten", met die woorden begint voormalig bestuurslid Jan Schuurs van Plaatselijk Belang Egede, Hancate, Eelen en Rhaan zijn pleidooi in de Hellendoornse gemeenteraad van 1 april.

Hij moet even slikken en vervolgt geëmotioneerd: "Als de school werkelijk zou gaan sluiten, zou dit op termijn betekenen dat de kinderen uit onze buurtschappen zich verspreiden over diverse scholen. De samenhang onder de jeugd verdwijnt dan. Dit is op termijn dodelijk voor de sociale toekomst van onze buurt."

"Hier ligt de basis van de leefbaarheid en de saamhorigheid", valt collega-lid Janny Vokkert hem bij. "Verjongen is essentieel. Zonder school sterft de levendigheid. De school is een ontmoetingsplaats in een buitengebied waar buren vaak ver van elkaar af wonen. Het verdwijnen van de school betekent het verdwijnen van een essentieel sociaal hart in onze buurt."

Van Nijen ziet geen praktische redenen om de school te sluiten. De redenen die het schoolbestuur geeft vindt hij niet afdoende. "Het IKT droeg in eerste instantie het gebrek aan duurzaamheid, de kwaliteit van onderwijs en de onzekerheid rondom de personele bezetting als redenen voor de sluiting aan."

Twee van die redenen volgen uit een onderzoek over de toekomstbestendigheid van de school, dat IKT liet uitvoeren door Verus. Dat is een Nederlandse vereniging die katholieke en christelijke scholen ondersteunt. Daarnaast spreekt het onderzoeksrapport van een aanhoudend laag leerlingenaantal, hoge kosten en een beperkte instroom. "Met 38 leerlingen is het op lange termijn niet mogelijk om goed en volwaardig basisonderwijs te blijven bieden", laat directeur Maud Berendsen van IKT weten. Volgens haar is dat de voornaamste reden om de school te sluiten.

In de gemeente Hellendoorn geldt een minimaal aantal leerlingen van 62 om een basisschool open te houden. De Jan Barbier heeft maar 38 leerlingen. Tot op heden kon de school open blijven omdat ze dispensatie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontving. Dat kan volgens Berendsen omdat het gemiddelde leerlingenaantal van de scholen van IKT hoog genoeg is.

Die dispensatie zou ook voor volgend schooljaar kunnen worden aangevraagd, maar de scholengemeenschap kiest ervoor dat niet te doen. "Prognoses laten zien dat het leerlingenaantal structureel rond de 40 leerlingen blijft en de werkelijkheid is dat de personele bezetting steeds moeilijker rond te krijgen is. Daarnaast speelt het huisvestingsvraagstuk mee: een duurzame investering in het gebouw is alleen verantwoord als er zicht is op een stabiele toekomst", vervolgt Berendsen.

Onzin vinden de ouders. "Duurzaamheid is een gemeente-aangelegenheid. Daar had IKT in de afgelopen jaren gewoon budget voor kunnen vragen bij de gemeente, die besluit of de investering het waard is", is Van Nijen kritisch.

"De kwaliteit van onderwijs is gewoon goed en wat betreft de personele bezetting, dat probleem speelt overal", vervolgt van Nijen. Wanneer de medezeggenschapsraad van de school - die adviesrecht heeft aangaande het sluitingsbesluit - deze argumenten inbrengt, wordt daar volgens de leden niets mee gedaan. "We krijgen het idee dat de beslissing van tevoren al is genomen en dat wij als ouders niet worden gehoord."

Als de Jan Barbier sluit, moeten leerlingen elders worden ondergebracht. IKT onderzocht in eerste instantie een fusie met basisschool De Es in Hellendoorn, ook onderdeel van IKT. Ouders zien dat echter niet zitten. Ze willen de school open houden. Maar als dat echt niet gaat, zien ze de kinderen liever naar basisschool de Marliaantjes in Marle gaan. "Dat zou uitkomst bieden", aldus voorzitter Wilco Schuurs van de medezeggenschapsraad van de Jan Barbier. "Beide scholen zouden sterker uit deze samenwerking kunnen komen."

De Marliaantjes is onderdeel van een andere scholengemeenschap. In eerste instantie leek het erop dat IKT geen heil zag in een fusie met die basisschool. Maar in een reactie laat Berendsen weten de wens van de ouders toch te volgen en een fusieonderzoek met De Marliaantjes alsnog op te starten.

In de Hellendoornse gemeenteraad vinden de bezorgde ouders veel medestanders. Buurtgenoten en ouders waren op 1 april naar de raadsvergadering gekomen om van zich te laten horen. Ze maanden de gemeente alles uit de kast te halen om de sluiting te voorkomen. Wethouder Lia de Waard Oudesluijs moest hen echter teleurstellen. Ze gaf aan de zorgen te begrijpen, maar niets te kunnen doen. "Het schoolbestuur neemt de beslissing over het voortbestaan. Voor ons als college zijn de bevoegdheden zeer beperkt. Dat komt door landelijke regelgeving."

Daarmee doelt de wethouder op de Wet op het primair onderwijs (WPO). Daarin is vastgelegd dat het schoolbestuur de volledige bevoegdheid heeft om een school te sluiten. Dit geldt echter alleen voor 'bijzondere scholen', bijvoorbeeld christelijke scholen als de Jan Barbier. Bij het sluiten van openbare scholen moet de gemeenteraad toestemming geven voor de opheffing van een school. Nu staan ze machteloos.

Ondanks het gebrek aan gemeentelijke bevoegdheid doen de lokale fracties van het CDA en Lokaal Hellendoorn een verwoede poging om de school open te houden. In een motie die met een ruime meerderheid werd aangenomen roepen zij het college op in gesprek te gaan met het schoolbestuur en daarin een actievere houding aan te nemen.

Of de motie iets uit gaat halen is nog maar de vraag. De Jan Barbier is niet de enige school in onze provincie die met een sluiting is geconfronteerd. Zoals vermeld werd onlangs bekend dat basisschool De Wereldwijzer in Okkenbroek de deuren moet sluiten. Ook daar werd hevig geprotesteerd tegen het besluit van het schoolbestuur en verzocht de gemeenteraad de wethouder nogmaals in gesprek te gaan met de betrokkenen. Tevergeefs, die school gaat definitief dicht. Als het aan IKT ligt staat de Jan Barbier in augustus hetzelfde lot te wachten.