600 kilometer rijden en geen verzekering: dit is de situatie voor hartpatiënten in Tanzania

Het ziekenhuis in Moshi heeft een verzorgingsgebied met zo’n 18 miljoen inwoners. “Vandaag de dag zijn er veel patiënten die niet de juiste cardiologische zorg krijgen. Daar is een simpele verklaring voor: er is geen plek die hen die zorg kan geven”, legt Mkwizu uit. Als hoofd van de interne afdeling ziet hij veel patiënten met hartproblemen voorbijkomen. “De patiënten die geavanceerde cardiologische zorg nodig hebben, kunnen we niet helpen. Wij verwijzen ze vervolgens door naar Dar es Salaam. Dat is een hele dag reizen.”

Naast de afstand is de financiële situatie van patiënten ook een probleem. “Heel veel patiënten die wij doorverwijzen, gaan niet naar Dar es Salaam. Ze kunnen het niet betalen.” Voor Mkwizu is dat erg moeilijk. “Soms blijven ze bij ons. Diep van binnen weet je dat je ze niet kunt helpen en sommigen overlijden omdat ze niet de juiste cardiologische zorg krijgen. Het is heel pijnlijk. Als we de juiste middelen zouden hebben, dan hadden we deze levens kunnen redden. Je kunt niet alle levens redden, maar zelfs als het misgaat dan wil je kunnen zeggen: we hebben alles gedaan wat we hadden kunnen doen.”

De Ierse arts en neuroloog William Howlett werkt al veertig jaar in het KCMC in Moshi. Volgens hem is een hartkliniek momenteel meer nodig dan ooit. “Het aantal inwoners van Tanzania is nu 69 miljoen. Toen ik hier voor het eerst kwam, was dit 30 miljoen. Er zijn in die tijd een aantal dingen veranderd: de levensverwachting was 50 jaar. Dat is nu 67 jaar. Wanneer je in Tanzania dus 60 jaar wordt, heb je gemiddeld nog zo’n 7 jaar te leven. We krijgen daardoor te maken met bepaalde aandoeningen, die vroeger minder voorkwamen. Ook het soort hartaandoeningen waar we mee te maken krijgen, is veranderd. Het aantal hartaandoeningen is daarbij ook nog eens dramatisch gestegen.”

Naast een nieuwe hartkliniek zijn er ook specialisten nodig die de patiënten de beste zorg moeten gaan leveren. “Met een gebouw zonder goed personeel kun je niets”, aldus Mkwizu. “We hebben momenteel een aantal doctoren en verplegers die training ondergaan in India. Als zij de studie afgerond hebben, dan hopen we dat het gebouw staat en dat ze gelijk kunnen beginnen. We zeggen ook altijd: je kunt nooit genoeg specialisten hebben, hoe meer hoe beter.”

De algemeen directeur van het ziekenhuis in Moshi, professor Gileard Masenga, is erg trots op het project. “Dit zal het tweede cardiovasculaire centrum worden, naast die in Dar es Salaam. Dit is een droom die uitkomt. Sinds 2018 zijn we hier al mee bezig samen met onze partners in Europa en Amerika.”

Volgens Masenga zijn momenteel veel patiënten slecht verzekerd. “Slechts tien procent heeft een zorgverzekering. In de toekomst moet dit wel veranderen. De Tanzaniaanse overheid is bezig met een universele zorgverzekering. Dat betekent dat meer Tanzanianen verzekerd zullen zijn. De toegang tot de zorg zal beter worden. Voor de mensen die een verzekering niet kunnen betalen, zal de overheid ingrijpen. Er is nog werk in uitvoering, maar ik ben er zeker van dat we er gaan komen.”

KCMC-directeur Masenga heeft ook een droom die nog niet is uitgekomen. “We willen een gespecialiseerd ziekenhuis worden en cardiologie is een deel daarvan. Volgend jaar willen we graag beginnen met radiotherapie, om ook uitgebreide behandeling te kunnen bieden bij kanker. In het noordelijke gedeelte van Tanzania vind je deze zorg niet. Daarnaast zijn we bezig om een modern laboratorium op te zetten. Zeventig procent van onze patiënten heeft een diagnose nodig waarbij een laboratorium noodzakelijk is. Dit project hopen we volgend jaar af te ronden. Op die manier hopen we in het noorden van Tanzania het centrum te worden dat gespecialiseerde hulp kan bieden.”