Oost

Rioolwaterzuivering steeds lastiger en duurder door 'onzichtbare' vervuiling

'Waterschappers' Tony Flameling en Michiel van Twillert werken hard aan schoon water.
© Oost/Chantal Everaardt
De onzichtbare vervuiling zoals chemische middelen en microplastics in 'ons' water is voor de installaties van rioolwaterzuiveringen lastiger uit het water te halen dan bijvoorbeeld billendoekjes of tampons. Op de rioolwaterzuivering op industrieterrein Hessenpoort in Zwolle wordt duidelijk wat voor troep we zelf door het riool spoelen.
Er blijft flink wat rotzooi hangen in een grote zeef van de rioolwaterzuivering, laat Michiel van Twillert van Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD) zien. Papier, grote stukken plastic, billendoekje, tampons en condooms: we gooien van alles in het toilet. "Het heeft veel geregend de laatste tijd, dus de zeef is relatief schoon. Maar mensen denken vaak makkelijk: "hup uit het zicht en weg is het." Maar wij moeten wel alle rommel eruit filteren. Tot verfresten aan toe. Het wordt steeds moeilijker om het water schoon te krijgen, ook omdat de eisen steeds hoger worden."

Onzichtbare vervuiling

Eenmaal gezuiverd, wordt het water geloosd in de Vecht. Dat mag niet zomaar, daar gaat een heel proces aan vooraf. Simpel uitgelegd wordt het water met zuurstof en bacteriën gezuiverd. Tony Flameling van het waterschap haalt een peilbuis met water uit de stroom onder hem: "Kijk, die drab bestaat eigenlijk uit bacteriën die het werk doen. Straks zakt het donkere deel naar de bodem en blijft gezuiverd water over. Maar hierin zitten bijvoorbeeld nog wel resten van chemische middelen of microplastics. Alles wat we nu lozen, is gezuiverd volgens de regels. Maar we weten al dat de normen worden aangescherpt."

Uitdaging

De aanwezigheid van medicijnresten, schoonmaakmiddelen, zware metalen en onafbreekbare stoffen als PFAS uit de industrie of chemische middelen uit de landbouw bezorgen de 'waterschappers' in de toekomst veel extra werk. Flameling vindt het daarom belangrijk dat die strengere regels er komen.
"Wat er niet in komt, hoeven wij er niet uit te zuiveren. Vroeger was de norm dat je niet ziek mag worden van water. Tegenwoordig zijn de eisen veel strenger en dat is goed. Allerlei industrieën voldoen aan wat ze mogen lozen, maar ze lozen daarnaast toch wel veel organische microverontreiniging. Dat soort stoffen is steeds moeilijker af te breken. Ook voor drinkwatermakers wordt het daardoor moeilijker."
Naast de rioolwaterzuivering in Zwolle wordt een waterstoffabriek gebouwd.
© Oost/Chantal Everaardt

Waterstof en zuurstof

Op de Hessenpoort werkt de rioolwaterzuivering straks in een proef samen met de onderneming H2go, een waterstoffabriek die schone brandstof produceert, waarvan de reststof zuurstof is. "De waterzuivering 'blaast' zuurstof in het systeem voor de reiniging. Het opwekken van zuurstof kost energie. Door voortaan het restproduct te gebruiken van H2go heeft de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Zwolle straks de helft minder energie nodig." Flameling verwacht dat de zuurstof van de waterstoffabriek vanaf september kan worden ingezet voor de rioolwaterzuivering.
Week van het Water
Ondanks de vele regen van de afgelopen maanden, waarschuwen drinkwaterbedrijven voor een tekort aan drinkwater. Want de vraag naar drinkwater groeit naarmate de bevolking en de economie groeit, terwijl er in Overijssel nu soms al een gebrek aan direct beschikbare waterreserves is. En dan neemt de vraag naar drinkwater in 2030 naar verwachting ook nog eens met 100 miljoen kubieke meter toe.

Dat gaat wringen. Om zeker te weten dat er ook de komende jaren water uit de kraan komt, moeten we zuiniger worden op ons drinkwater. Dat staat in het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing dat is opgesteld door onder meer het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Nederlandse gemeente, VNO-NCW, de Consumentenbond en drinkwaterbedrijven als Vitens.

Grootverbruikers als fabrieken moeten daarom het drinkwaterverbruik met 20 procent verminderen en ook particulieren moeten de kraan dichtdraaien: zij moeten terug van 128 liter drinkwater per persoon per dag nu naar maximaal 100 liter in 2035.

Dat is een mooi streven, maar hoe bereiken we dat met ons allen? Om antwoord te krijgen op die vraag moeten we eerst inzicht krijgen in hoeveel water we nu eigenlijk verbruiken. Tips om dat verbruik omlaag te krijgen, zijn daarbij mooi meegenomen. Tijdens de Week van het Water krijg je die informatie van Oost via radio, televisie, online, in onze app en op sociale media.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.