Gevallen vastgoedgigant verdacht van witwassen 29 miljoen euro via sportstichting

Er lijkt niets aan de hand. Een stichting wordt opgericht die in Kraggenburg (Noordoostpolder) zich als doel stelt om sportactiviteiten te bevorderen, "met name op het gebied van rally/race, fietsen, watersport en snow-/kiteboarden". Iets bijzonderder is de sponsor van de stichting: Megahome BV, wat later als een van de grootste faillissementen van Twente eindigt.

Grote vraagtekens worden erbij gezet als blijkt dat het sponsorcontract dateert uit 2009, maar de stichting in 2013 pas is opgericht. De stichting staat nu centraal in een enorme witwaszaak, waar vastgoedondernemer W. als hoofdverdachte geldt.

Rechtszaken rond de ondernemer uit Zenderen lopen al jarenlang. In 2016 ging 'zijn' projectontwikkelaar Megahome failliet, hij werd persoonlijk aansprakelijk gesteld. Vlak voor het failliet gaan van Megahome zou hij met bedragen en stukken grond hebben geschoven, om geld uit handen van schuldeisers te houden. De curator deed aangifte van faillissementsfraude.

De schuldenlast van Megahome bedroeg 264 miljoen euro, en de rechtbank Overijssel liet al eens weten dat het "één van de meest arbeidsintensieve faillissementen is voor ons". Megahome had flink geïnvesteerd in lappen grond, met het oog die te verkopen voor woningbouw. Maar mede door de crisis vloog het plan volledig uit de bocht.

"Maar dat (faillissementsfraude, red.) speelt enkel op de achtergrond", stelt de Officier van Justitie (OvJ) vandaag. Deze inleidende zitting is een strafzaak, en draait om de verdenking van witwassen. W. is de hoofdverdachte, met een speciale rol voor die sportstichting in de Noordoostpolder.

Over de bijzondere geldstromen bij de Stichting Bevordering Sportactiviteiten Kraggenburg kwam in 2017 een melding binnen bij de FIOD. Een zogeheten FIU-melding (Financial Intelligence Unit). Onder meer banken, advocaten en notarissen zijn verplicht zo'n melding te doen, als ze stuiten op een ongebruikelijke transactie. En ongebruikelijk, dat lijkt het inderdaad.

De OvJ noemt het bedragen die doen denken alsof Kraggenburg een olympische stad is: in totaal schoof er in enkele jaren 29 miljoen euro over de rekening van de stichting. "Maar het is een dorpje met een paar duizend inwoners. Het zijn vreemde transacties, vreemde geldstromen."

De curator van het faillissement van Megahome had dat al voorzichtig in de gaten. Hij vorderde in 2016 al een kleine 400.000 terug van de sportstichting, en kreeg dat (ook in hoger beroep) toegewezen. Het gerechtshof concludeerde dat facturen pas naderhand zijn opgesteld, "om als basis voor de betalingen te dienen". En, niet irrelevant: "Vast staat dat de sportstichting nimmer activiteiten heeft ontplooid". Niks geen watersport en snowboarden in Kraggenburg dus.

Het doel van het sponsorcontract? Volgens de curator deed het dienst als "geldcarrousel om het familiekapitaal in de familie te houden, en verhaalsmogelijkheden van schuldeisers te frustreren".

Dat is de verklaring van de curator voor de geldstromen. Maar die zijn, gezien het bedrag dat het OM nu noemt (29 miljoen euro), nog flink opgelopen. De OvJ: "Mogelijk gaat het om faillissementsfraude, maar mogelijk spelen er ook andere zaken". Of daar duidelijkheid over gaat komen, is onduidelijk.

De inleidende zitting vandaag draaide namelijk vooral om procesafspraken die het OM en de verdediging van W. met elkaar willen maken. Zodat de afwikkeling van de zaak zo snel mogelijk kan plaatsvinden. Het idee is om de herkomst van het geld niet (te diep) te onderzoeken, maar de strafzaak te starten bij het feit dat de transacties ongebruikelijk zijn, en dat het om witwassen zou gaan.

Als de rechtbank de procesafspraken goedkeurt, dan scheelt dat mogelijk het horen van 65 getuigen. Dat wil de verdediging van W. anders namelijk doen, met onder meer mensen van het kantoor van de curator en de Rabobank.

Ook W.'s rechterhand wordt verdacht van witwassen, als zogenoemde 'medepleger'. Tegen zijn vrouw gold dezelfde verdenking, maar vanwege haar slechte gezondheidstoestand is die zaak geseponeerd. De zaak van een andere verdachte is al afgedaan, met een taakstraf van 140 uur.

Daarnaast zou via NEBO vastgoed B.V. voor 1,5 miljoen euro aan vennootschapsbelasting zijn ontdoken. De OvJ: "Ze voerden valse facturen op, alsof er bedrijfsactiviteiten plaatsvonden in HongKong. W. zou hier leiding aan hebben gegeven."

Of de rechtbank meegaat in de procesafspraken moet over enkele weken blijken. De inhoudelijke behandeling van de strafzaak zal daarna plaatsvinden.