Nieuws
Warmtepomp van Martijn valt uit in ijskoude nacht door onderspanning: "Elke winter 2 tot 3 keer"
22 januari, 17:18 • 3 minuten leestijd
Als gevolg van een te vol stroomnetwerk vallen warmtepompen uit. Het gaat volgens netbeheerder Enexis om een "zeer beperkt aantal" meldingen. De verwachting is dat de hinder toeneemt, naarmate Nederland steeds meer fossiele brandstoffen inruilt voor elektriciteit. Martijn uit Deventer constateerde afgelopen week tijdens een ijskoude nacht dat ook zijn warmtepomp stopte.
Martijn Akkerman zag 's ochtends op de thermostaat – na een nacht dat de temperatuur ver onder nul dook – dat zijn warmtepomp was uitgevallen. "Op de thermosstaat zag ik een storingsmelding." En het was niet de eerste keer. "Elke winter gebeurt het zo'n twee tot drie keer."
Enexis erkent de problemen, maar kan niet zeggen hoeveel klanten last hebben van zogeheten onderspanning. Bij onderspanning stroomt er een lager voltage door de stroomkabels, waardoor elektronica kan uitvallen.
Spanningsdip
Martijn woont in de Deventer nieuwbouwwijk De Vijfhoek. Aanvankelijk zou het een wijk met gasvoorziening worden, maar dat is bij de bouw veranderd naar gasloos. Het gevolg? Het leiding- en kabelnetwerk in de wijk is niet gericht op geëlektrificeerde huishoudens. "In de winter van 2020, toen de helft van de wijk nog in aanbouw was, hadden wij geen problemen met onze warmtepomp", aldus Martijn. Maar als de wijk de daaropvolgende winter meer huishoudens telt, is dat anders. "Toen merkte ik dat de pomp in storing ging. Waarschijnlijk omdat toen meer mensen op het elektriciteitsnetwerk zaten", vermoedt de Deventenaar.
Enexis bevestigt het vermoeden van Martijn. "De problematiek van deze uitvallende warmtepomp is vergelijkbaar met uitvallende zonnepanelen. De hoeveelheid afname van elektriciteit zorgt ervoor dat de spanning in de netten daalt. Net zoals op zonnige dagen in het voorjaar of de zomer de spanning stijgt door het grote aanbod van zonne-energie", legt woordvoerder Tim van Ham uit. Hij benadrukt dat de warmtepompproblemen veel minder voorkomen dan die met zonnepanelen.
Kijk hier naar het verhaal van Martijn:
Warmtepomp van Martijn valt uit in ijskoude nacht door onderspanning: "Elke winter 2 tot 3 keer"
De problemen ontstaan door een te grote vraag naar stroom op piekmomenten. Bijvoorbeeld als in een wijk meerdere elektrische auto's tegelijk worden opgeladen. "Een elektrische auto heb ik niet", lacht Martijn. Daarnaast let het gezin Akkerman op wanneer ze energieslurpende apparaten inschakelen. "Als het donker is wekken de zonnepanelen geen stroom op. Apparaten die we niet direct nodig hebben, proberen we zoveel mogelijk in te plannen voor een later moment. Een voorbeeld is de vaatwasser. Die laten we zoveel mogelijk overdag draaien, zodat deze stroom van de zonnepanelen gebruikt."
Dit kun je volgens Enexis zelf (laten) doen
- Een 3-fasenaansluiting in combinatie met een 3-fasen warmtepomp. Bij grote vermogensvraag is er dan een goede verdeling over de 3-fasen. Wanneer een 1-fase warmtepomp wordt aangesloten, kan een installateur (bij voorkeur in de winter) meten op welke fase de spanning het beste is en de warmtepomp daarop aansluiten. Zo zorgt hij voor een goede verdeling van de stroomvraag over de fasen en vermindert de kans op spanningsproblemen en uitval van apparaten.
- Zware apparaten (zoals een warmtepomp) op een juiste manier laten aansluiten op de binneninstallatie (de kabel van de meterkast naar het apparaat moet geschikt zijn voor het vermogen van zo’n zwaar apparaat).
- Het energieverbruik zoveel mogelijk spreiden door niet alle elektrische apparaten tegelijk te gebruiken. Als een warmtepomp heel veel stroom vraagt, is het beter je auto op een ander moment op te laden.
Aanpak stroomnet
De tips van Enexis zijn geen structurele oplossingen. De netbeheerder is druk om het probleem bij de kern aan te pakken en is bezig met het verzwaren van het stroomnet in Nederland. De wijk De Vijfhoek in Deventer staat ook op de planning. Naar verwachting beginnen die werkzaamheden in 2025.
Het is een toezegging waar Martijn tevreden mee is. "Je weet waar je aan toe bent. Ik heb totaal geen wrok tegen Enexis. De overheid heeft bepaald dat iedereen zoveel mogelijk op elektriciteit moet overgaan en Enexis moet het netwerkprobleem maar oplossen", zegt hij begripvol. "En ach, 2025 is volgend jaar al. Dat jaartje overleven we ook nog wel."
