Kan Zwolle leren van Arnhem, waar huishoudens met problematische schulden intensieve begeleiding krijgen en de gemeente een deel van hun schulden afkoopt? D66, PRO en ChristenUnie vragen het college te onderzoeken of een vergelijkbare proef in Zwolle mogelijk is.
De partijen hebben schriftelijke vragen gesteld aan het college van burgemeester en wethouders. Ze verwijzen naar de ambitie 'Zwolle Schuldenvrij' uit het coalitieakkoord. Volgens de fracties hebben ruim 4600 Zwolse huishoudens problematische schulden. Inwoners melden zich volgens hen vaak pas als die zijn opgelopen tot gemiddeld ongeveer 30.000 euro.
Schaamte en stress
D66-raadslid Lizet Klein Nagelvoort noemt schaamte een belangrijke reden om hulp uit te stellen. "Mensen hebben gemiddeld tien tot vijftien schuldeisers. Je moet erkennen dat je een probleem hebt. Dat is vaak makkelijker tegenover een vrijwilliger bij een inlooppunt dan bij een officiële instantie zoals de gemeente."
De fracties vrezen dat inwoners pas hulp vragen wanneer de problemen bijna niet meer te overzien zijn. Volgens Klein Nagelvoort heeft Zwolle de schuldhulpverlening de afgelopen jaren al toegankelijker gemaakt.
"We hebben het traject teruggebracht van 36 naar 18 maanden", vertelt ze. "Dat geeft sneller duidelijkheid, maar in die periode kun je lang niet altijd alle schulden aflossen. Juist daarom kan het veel rust geven als een deel van de schulden wordt afgekocht, zodat mensen echt met een schone lei kunnen beginnen."
De drie partijen wijzen vooral op een proef in Arnhem. Gezinnen met problematische schulden kregen daar intensieve begeleiding. Ook werd een deel van hun schulden afgekocht. De gemeente besloot de aanpak uit te breiden naar nog eens honderd huishoudens.
Hettie van Aalderen, raadslid van PRO, benadrukt dat Zwolle het Arnhemse project niet zonder meer wil overnemen. "We gaan onderzoeken wat we als gemeente hiervan kunnen leren. Goede begeleiding is daarbij essentieel. We leven in een samenleving waarin het idee van 'red jezelf' sterk aanwezig is. Juist daardoor is hulp vragen voor veel mensen moeilijk."
Volgens Van Aalderen spelen naast schaamte ook de gevolgen voor gezinnen mee. "Schulden zorgen voor enorme stress, zeker in gezinnen met kinderen. Dat staat kansengelijkheid in de weg. Met een aanpak als deze kun je een enorme hoeveelheid stress voorkomen. Schulden ontstaan meestal niet omdat mensen daar zelf voor kiezen of er plezier aan beleven."
De Arnhemse aanpak Arnhem geldt als koploper met de aanpak van de schuldenvrije gemeente. Daarbij worden huishoudens met problematische schulden niet alleen financieel geholpen, maar ook langdurig begeleid. Het doel is om rust te creëren, vertrouwen te herstellen en te werken aan een duurzame financiële toekomst.
De aanpak gaat uit van het idee dat schulden vaak samenhangen met andere problemen, zoals een laag inkomen, gezondheidsklachten of een afstand tot de arbeidsmarkt. Door die samenhang aan te pakken, krijgen gezinnen weer ruimte om vooruit te kijken.
De eerste resultaten zijn veelbelovend. Deelnemers ervaren minder stress en meer financiële stabiliteit, terwijl ook het beroep op zorg en andere maatschappelijke voorzieningen lijkt af te nemen. Het project krijgt daarom een vervolg: de gemeente breidt de aanpak uit naar nog eens honderd huishoudens. Tegelijkertijd blijft de vraag hoe de financiële stabiliteit op lange termijn kan worden geborgd. Structurele bestaanszekerheid blijft daarvoor een belangrijke voorwaarde.
Voorwaarden en kosten
De fracties willen onderzoeken onder welke voorwaarden een Zwolse proef haalbaar is. Daarbij willen ze onder meer weten welke huishoudens in aanmerking komen en wat de financiële gevolgen zijn.
Van Aalderen verwacht dat het plan kans maakt op brede politieke steun. "Dat hangt natuurlijk af van de kosten en de uiteindelijke uitwerking, maar Zwolle is een sociale stad. Onze nieuwe wethouder Tjitske Siderius staat in ieder geval positief tegenover het idee om serieus te onderzoeken wat mogelijk is. Na het zomerreces willen we daar verder mee aan de slag."
D66, PRO en ChristenUnie vragen het college de Arnhemse ervaringen te vergelijken met de situatie in Zwolle. Het college beantwoordt de schriftelijke vragen op een later moment. Over een Zwolse proef is nog geen besluit genomen.
Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsAppof via de mail.