Rapportcijfers vallen tegen, maar zijn geen reden tot zorgen bij Overijsselse ziekenhuizen

Het is een landelijk beeld: steeds meer ziekenhuizen staan er financieel niet goed voor, blijkt uit de jaarlijkse stresstest van BDO. Een trend die al een paar jaar te zien is. Was het gemiddelde rapportcijfer vorig jaar nog een ruime 7, dit jaar is dat een 5,5. Dat komt onder meer doordat er onderaan de streep een slechter bedrijfsresultaat te zien is.

Wat ook meespeelt, is dat BDO voor het eerst een aantal dingen heeft aangepast in de beoordeling. Zo is nu ook gekeken naar de ouderdom van het vastgoed van ziekenhuizen en de mate waarin ze in staat zijn schulden af te lossen. Daardoor vallen voor meerdere ziekenhuizen de rapportcijfers nog wat lager uit.

Belangrijk om te onthouden: de rapportcijfers en de financiële situatie van de ziekenhuizen zeggen niets over de zorg die wordt geleverd.

Medisch Spectrum Twente krijgt van BDO een 3 op het rapport en volgens de nieuwe beoordelingscriteria zelfs een 1. "Een heel slecht rapportcijfer, voornamelijk gebaseerd op het negatieve bedrijfsresultaat dat MST over 2023 had", aldus een woordvoerder. Er werd een positief resultaat van bijna 8 miljoen verwacht, maar het ziekenhuis leed juist een verlies van zo'n 7 miljoen. De grootste oorzaak van het verlies was de gestegen zorgvraag.

"MST heeft in de jaren 2017-2019 een groot herstelprogramma doorgevoerd om haar financiële stabiliteit te verstevigen. Ook in de jaren daarna heeft het ziekenhuis goede financiële resultaten geboekt. 2022 en 2023 waren daarop een uitzondering. Over 2024 verwachten we gelukkig weer zwarte cijfers te schrijven." En daarmee zou het rapport er volgend jaar weer een stuk beter uit moeten zien, is de verwachting.

Ook ziekenhuis Isala in Zwolle kreeg een onvoldoende van BDO. Stond er vorig jaar nog een 6 op het rapport, dat is nu een 5 geworden en volgens de nieuwe criteria zelfs een 4. Ook voor het Zwolse ziekenhuis was 2023 een lastig jaar, geeft een woordvoerder aan. "We hebben dit snel gezien en hebben op tijd ingegrepen om het financiële resultaat van Isala te verbeteren. De voorlopige verwachting is dat over het jaar 2024 mooie resultaten worden gehaald. We hebben dit bereikt door meer zorg te bieden door slim gebruik van personeel en materialen. Hierdoor zijn de opbrengsten hoger en de kosten lager."

"Dat is belangrijk, omdat we de komende jaren veel willen en moeten investeren. In onze topklinische zorg, in onze gebouwen en in medische apparatuur."

Die investeringen, of eigenlijk het uitblijven daarvan, is wel iets waar BDO zich zorgen om maakt. Ze zijn noodzakelijk om de zorg toekomstbestendig te maken, met het oog op het Integraal Zorgakkoord dat in 2022 werd getekend. Er is toen gestart met een transformatie om passende zorg te kunnen blijven leveren: de juiste zorg op de juiste plek, samen met de patiënt en met focus op gezondheid.

Maar BDO constateert dat veel ziekenhuizen een investeringsdilemma hebben. Er moeten diepte-investeringen gedaan worden in onder meer vastgoed en ICT, maar dat zorgt voor meer kosten en hogere risico's op tijdelijke verliezen. En dat veroorzaakt weer terughoudendheid bij ziekenhuisbesturen.

Bij MST verwachten ze vanaf volgend jaar weer meer te kunnen gaan investeren. "Er is de afgelopen jaren bewust voor gekozen om het investeringsniveau te verlagen. Dit kon ook verantwoord vanwege het betrekken van het nieuwe ziekenhuis (in 2016, red.), waardoor gebouw en apparatuur relatief nieuw waren. Inmiddels komen we in de fase waarin meer investeringen aan de orde zijn, met name in ICT en medische apparatuur. Het investeringsniveau zal vanaf 2025 dus omhoog worden bijgesteld."

Ziekenhuis Saxenburgh in Hardenberg krijgt een 4 volgens de nieuwe beoordelingscriteria. Dat is hetzelfde cijfer als vorig jaar. Op basis van de oude criteria krijgt het ziekenhuis een 6.

Twee jaar geleden kreeg het Hardenbergse ziekenhuis een 3 voor de financiële situatie. Dat had te maken met drie oorzaken: de nieuwbouw van het ziekenhuis, het ziekenhuis was het goedkoopste van Nederland en de zorgvraag was flink toegenomen. Er werd een verbeterplan gemaakt en de 4 van vorig jaar was een klein stapje in de goede richting. Die stap is nu, volgens de oude norm, een stukje groter.

"Dit rapport laat zien dat Saxenburgh op de goede weg is. Dat BDO, met de nieuwe beoordelingscriteria, Saxenburgh over 2023 een lager cijfer geeft is ook begrijpelijk. Onze buffers zijn nog beperkt en de nieuwbouw van het ziekenhuis zorgt met name in de eerste jaren voor hogere schuldenlast. Onder andere deze factoren werken in de nieuwe beoordelingscriteria sterker door in het eindcijfer."

"De stijgende lijn hebben we nu door te zetten in de nieuwe systematiek om op een voldoende uit te komen. Met de gekozen koers, de ingezette stappen en de eerste resultaten, verwachten we daar ook naar toe te werken."