Nieuws

Hengelose Marijke portretteert dertig 'papieren tijgers' voor fotomagazine over hoogbegaafdheid

2 oktober 2024, 06:01 • 4 minuten leestijd

Marijke van der Pal met rechts Anna, een van de kinderen die ze interviewde voor het fotomagazine. © 1Twente: Ernst Bergboer / Iris van 't Riet

In Nederland wordt maar de helft van het aantal hoogbegaafde leerlingen als zodanig herkend. Onderzoek van ontwikkelingsorganisatie Scaliq in samenwerking met het ministerie van onderwijs wijst uit dat afkomst en geslacht hierbij een belangrijke rol spelen. De Hengelose Marijke van der Pal is niet per se blij met de uitkomsten van het onderzoek, maar wel met de hernieuwde aandacht die het teweegbracht voor het thema hoogbegaafdheid. Binnenkort brengt ze een fotomagazine uit met dertig portretten van hoogbegaafden

"Het nieuws sluit perfect aan op de verhalen die ik heb opgetekend voor het binnenkort te verschijnen fotomagazine Papieren Tijgers", aldus de Hengelose tegenover 1Twente. Waar het merendeel van het nieuws over hoogbegaafdheid bestaat uit droge onderzoeksrapporten, zoals dat van Scaliq, probeert ze met haar publicatie juist de verhalen achter de statistieken tot leven te brengen.

Minder kansrijk

Het onderzoeksrapport (On)gezien van Scaliq heeft aangetoond dat een hoogbegaafde jongen zonder migratieachtergrond uit een sociaal hogere klasse zo'n zestig procent kans heeft te worden 'ontdekt' door leraren. Een hoogbegaafd meisje met een migratieachtergrond uit een minder kansrijk gezin verschijnt volgens het onderzoek in slechts 15 procent van de gevallen op de radar.

Medio november verschijnt de Glossy 'Papieren Tijgers' van de hand van Van der Pal. Een 66 pagina's tellend blad met daarin dertig portretten van hoogbegaafde kinderen. "Hiermee willen we de verhalen laten leven", vertelt de schrijfster. "Droge stof is er immers al genoeg. Het mooie is dat al deze kinderen zich heel kwetsbaar hebben opgesteld naar mij en naar de fotografe."

Moeders

Van der Pal tekende hun verhalen op, Iris van 't Riet uit Den Haag maakte de foto's en Marije Miltenburg uit Amersfoort zou je met haar netwerk als uitgever kunnen bestempelen. Van der Pal en Miltenburg hebben zelf ervaring met hoogbegaafdheid. "Ik ben zelf hoogbegaafd en moeder van twee hoogbegaafde meiden in de basisschoolleeftijd en Marije is zelf hoogbegaafd en heeft een hoogbegaafde zoon, die net als een van mijn kinderen langere tijd is uitgevallen in het onderwijs."

“Vaak lopen kinderen regelrechte trauma's op door het onbegrip”

Marijke van der Pal

Schrijnend

Van der Pal geeft een voorbeeld: "Een meisje uit het magazine liep op de middelbare school tegen van alles aan, maar omdat de leraren het niet zagen, heeft ze alles zelf moeten oplossen. Het is haar wel gelukt, maar het is schrijnend om te horen hoeveel moeite haar dat gekost heeft. Vaak lopen kinderen regelrechte trauma's op door die ervaringen."

Onbegrepen

Hoogbegaafdheid is lastig te definiëren, het zegt iets over iemands intelligentie, maar ook over diens persoonlijkheid en de omgeving waarin deze factoren tot uiting komen. Volgens een gangbare definitie worden mensen met een IQ hoger dan 130 als hoogbegaafd aangeduid. Zo'n 2,5 procent van de mensen heeft een dermate hoog IQ. (Bron: CBS).

Vaak wordt gedacht dat een hoogbegaafd kind makkelijk door z'n schoolcarrière rolt. Maar omdat ze bepaalde stof zo snel oppikken, slaat vaak de verveling toe. Daarnaast stuiten hoogbegaafden vaak op onbegrip van anderen als het aankomt op hun redenaties en gevoel voor humor. Hierdoor maken ze in veel gevallen lastig contact en kunnen ze in een isolement terechtkomen.

Van der Pal zou het liefst zien dat het label hoogbegaafd niet nodig was. "Maar het geeft je wel richting als je eenmaal weet wat er aan de hand is. En daarnaast is het ook heel praktisch: er komt pas geld beschikbaar voor bijvoorbeeld aangepast onderwijs als er een indicatie is."

Kinderen van het Onderwijs

Iris van 't Riet maakte al eerder een (online) magazine over kinderen die om de een of andere reden problemen hadden met de manier waarop het onderwijs in elkaar steekt. Ze bracht Van der Pal op het idee voor het fotomagazine. "Het leek mij wel mooi om iets dergelijks te maken, maar dan met alleen maar hoogbegaafde kinderen. We hebben subsidie aangevraagd en gekregen en konden aan de slag. Medio november rolt Papieren Tijgers van de persen."

"De naam verwijst naar de talenten die al deze kinderen op papier hebben, maar die soms maar moeilijk aan de oppervlakte komen. Ze zijn als tijgers, die moeten vechten tegen de bestaande vooroordelen en in hun bestaan worden bedreigd."

Onderwijsbehoeften

In Papieren Tijgers vertellen dertig kinderen over hun onderwijsbehoeften. Over wat het met je doet als je niet begrepen wordt in de klas, of juist wel, wat maakt dat je uitvalt of dat je talent tot ontwikkeling komt.

"Het magazine levert een divers beeld van hoogbegaafdheid op. Leraren en scholen kunnen in het magazine zien en lezen hoe verschillend hoogbegaafdheid kan zijn. Met een bredere blik en meer begrip van wat hoogbegaafdheid is, kun je meer kinderen helpen. En je leert ook dat wat voor het ene kind dé oplossing is, voor een ander kind juist averechts werkt. Het moet de vooroordelen wegnemen."

Het magazine is al te bestellen via het crowdfundingsplatform Voordekunst. Voor twee exemplaren betaal je 75 euro. "Daarmee betaal je ook mee aan het project", benadrukt Van der Pal. "Na de crowdfunding gaan we kijken naar een model om los te kunnen nabestellen voor geïnteresseerden. Eerst drukken we voor scholen, schoolbesturen en samenwerkingsverbanden. Zij moeten het blad op hun koffietafels gaan neerleggen."