Stikstofeisen bemoeilijken Overijsselse paasvuren; Buurse ziet traditie in rook opgaan

De reden? Kwetsbare Natura 2000-gebieden in Overijssel moeten worden beschermd tegen de neerslag van stikstof. Organisatoren van de circa 230 paasvuren in de provincie moeten daarom aantonen wat het effect van hun 'boake' op de natuur is. Dat is vooraf te berekenen met een door de provincie opgestelde tabel of een zogeheten Aerius-berekening.

Heeft de boake geen effect? Dan kan als vanouds de fik in de houtstapel. Dat is anders bij 75 paasvuren die binnen vier kilometer van Natura 2000-gebieden liggen. Die mogen vrijwel niets uitstoten, waardoor een paasvuur praktisch onmogelijk wordt.

De oplossing? De traditie naar een andere locatie verplaatsen. In Buurse, ingeklemd tussen drie natuurgebieden, is dat geen optie. De stapel verkleinen evenmin. "Van 900 tot 1.000 kuub terug naar 150 kuub? Dat is geen paasvuur meer, da's een openhaardvuur", zegt organisator Marcel Klein Rot.

Vanuit de verre omgeving brachten mensen voorgaande jaren hout naar Buurse. Per lading, gebracht met de trekker of in een aanhanger, worden stortkosten betaald. "Dat moet de onkosten dekken. Van vergunning tot bijvoorbeeld rijplaten en hekken", zegt Klein Rot. Zonder die inkomsten is het organiseren van het paasvuur niet mogelijk. "Het is in- en intriest dat er zo een einde komt aan een traditie van 52 jaar."

"En dan is die hele Aerius-berekening ook nog eens gestoeld op aannames", zegt de Buursenaar. "Dat maakt het extra wrang. En ondertussen mag Verstappen met zijn auto wel rondjes om een Natura 2000-gebied rijden. Een rechter heeft geoordeeld dat dat in het landsbelang is. Maar onze kinderen mogen niet meer naar een paasvuur."

Keert het paasvuur dan nooit meer terug in Buurse? "We gaan dit jaar er alles aan doen om iets in de regelgeving los te peuteren. Zo hopen we volgend jaar er toch weer met een behoorlijk paasvuur te staan", zegt Klein Rot strijdvaardig.

In Vasse gaat de boake dit jaar wel weer in vlammen op. "Het is op een andere plek, minder dicht bij kwetsbare natuur. Dit alternatief is op een kilometer van het natuurgebied", legt Jos Harmelink van de organisatie uit.

Het was volgens hem spannend of dat allemaal zou lukken. "Vasse is één en al natuurgebied, dus dat maakt het lastig. Je moet een andere plek zien te vinden waar het qua uitstoot kan. Daarnaast moet de grondeigenaar daar voor openstaan. In dit geval is het een maisveld en was de eigenaar wel voor een paasvuur te porren", aldus Harmelink.

Toch betekent het niet dat er naar hartenlust kan worden gebouwd aan een paasstapel. "Nee, het moet wel kleiner. Normaal gesproken bouwen we stapels rond de tweehonderd kuub, dat mag nu maximaal honderdvijftig kuub zijn." De kosten voor de Aerius-berekening heeft de gemeente Tubbergen voor haar rekening genomen. De vergunningen zijn inmiddels bij de gemeente aangevraagd. "De gemeente heeft van meet af aan gezegd ons te zullen helpen. Dat doen ze tot nu ook. Dus ik heb goede hoop dat het allemaal door kan gaan."

In de buurtschap Beuseberg kan de vlam dit jaar ook in de paasstapel. Volgens Willian Beldman was het daar een stuk minder spannend dan in Vasse. "We hebben de berekening laten uitvoeren, maar het viel allemaal wel mee", vertelt hij nuchter. "Er zijn wel wat factoren waar we rekening mee moeten houden, maar als je dat in beeld hebt stelt het niet veel voor."

Ouderwetse stapels die tot in de hemel reiken, zijn dit jaar niet aan de orde. "Voorheen was er geen maximum gesteld, dat is nu wel zo", legt Beldman uit. De strijd met andere buurtschappen om de hoogste stapel is dit jaar niet aan de orde. "We kunnen het niet helemaal doen zoals we willen, maar het kan zeker doorgaan."

De Espelose Boakebouwers kunnen ook aan de slag. "Alles is zo goed als in kannen en kruiken", vertelt Marc Oostenenk. De bij organisaties zo gevreesde Aerius-berekening bleek ook in Espelo geen dwarsligger. "Dat was allemaal prima. We mogen niet meer zo groot bouwen als voorheen, dat is eigenlijk de enige beperking. Hoeveel kleiner? Een flink stuk."

Omdat in Espelo het paasvuur elk jaar op een andere locatie is, is dat dit jaar ook. "Maar dat heeft niets met die berekening te maken", benadrukt Oostenenk. "Dat heeft te maken met de grondeigenaren. We doen het daarom elk jaar op een andere locatie."